Kinderen en hoogbegaafdheid

Wat is hoogbegaafdheid?

Met een score op een intelligentietest van 130 of hoger wordt iemand hoogbegaafd genoemd. Maar hoogbegaafdheid is meer dan alleen een getal. Een hoogbegaafd kind is ook erg creatief en gemotiveerd. Daarnaast spelen gezin, andere mensen in de omgeving van het kind, en de school een rol bij de manier waarop een hoogbegaafd kind met zijn gave omgaat.

Een hoogbegaafd kind valt op meerdere terreinen op. Leest je kind al voor het naar groep 3 gaat, dan betekent dat nog niet dat hij hoogbegaafd is. Er moeten nog andere gebieden zijn, waarop hij uitblinkt.

Kenmerken

Kenmerken die je vaak ziet bij hoogbegaafde kinderen zijn:

• algehele ontwikkelingsvoorsprong ten opzichte van leeftijdsgenoten;
• vlotte taalontwikkeling en grote woordenschat;
• zeer leergierig;
• een apart gevoel voor humor;
• wil graag zelf beslissingen nemen uit intense overtuiging;
• hoogsensitief, vaak gevoelig voor harde geluiden of agressie;
• heeft zichzelf leren lezen, schrijven en/of rekenen;
• veel vragen stellen (bijvoorbeeld over leven en dood) en doorvragen;
• originele oplossingen bedenken voor vraagstukken;
• perfectionistisch;
• bang om te falen
• ver doordenken en snel verbanden leggen;
• snel verveeld op school of in sociale contacten;
• zeer goed geheugen en grote woordenschat;
• groot rechtvaardigheidsgevoel.

Deze kenmerken hoeven niet allemaal van toepassing te zijn bij hoogbegaafdheid. Herken je veel van deze punten bij je kind, dan is het misschien wel nuttig hem te laten testen.

Valkuilen

De intellectuele ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen loopt vooruit op hun kalenderleeftijd. Dat kan problemen opleveren in de contacten met leeftijdsgenootjes, maar dat hóéft niet. Een hoogbegaafd kind kán gaan onderpresteren als hij niet genoeg uitgedaagd wordt. Gedragsproblemen (op school en/of thuis) kunnen het gevolg zijn. Aanpassing aan de middenmoot is ook een vorm van onderpresteren. Het kind probeert dan niet op te vallen in de klas door zich aan te passen aan het niveau van de andere kinderen.

Extra aandacht op school en thuis

Als je kind hoogbegaafd blijkt te zijn, heeft hij extra begeleiding nodig op school. Om te voorkomen dat je kind gedemotiveerd raakt, is het belangrijk dat hij voldoende uitdaging krijgt. Er zijn veel aanvullende materialen voorhanden die de school kan aanbieden. Soms is er op een school een "plusklas" ingericht voor de kindere die meer aandacht ndoig hebben, soms wordt het in de klas opgelost met wat extra verdieping of verbreding in de aangeboden stof.

Er zijn ook aparte scholen die zich richten op hoogbegaafde kinderen, de zogenaamde Leonardo scholen. Kijk voor meer informatie op Leonardo stichting.

Thuis kun je je kind ook extra stimuleren. Hieronder een aantal tips.

• Wees een "coach" in plaats van een schoolmeester. Reik aan maar kauw niet voor.
• Bied materialen aan waarmee ze zelf kunnen ontdekken. Een kapotte wekker, een oude computer of een gereedschapskist met diverse materialen erin. Laat ze maar doen en vertel er vooral niet bij dat die wekker gerepareerd moet worden. Misschien doen ze er zelf liever heel wat anders mee.
• Prijs het doorzettingsvermogen als ze toch "saaie" klusjes als opruimen netjes afmaken.
• Probeer een sport of muziekcursus. Vaak zijn hoogbegaafde kinderen heel muzikaal of sportief. Het is een prima uitlaatklep. En bovendien, is je kind juist niet zo goed in de gekozen sport of muziekles - maar vindt hij het wel leuk - dan is het voor hem ook prima om eens mee te maken hoe je omgaat met stof die eens niet zomaar aan komt waaien en leert hij hoe hij moet "leren".

Kijk ook eens bij Pharos, de vereniging voor ouders van hoogbegaafde kinderen.

Kinderuniversiteit

Verschillende universiteiten hebben bijzondere programma's voor kinderen in de basisschoolleeftijd. Vaak zijn ze niet specifiek gericht op hoogbegaafden, maar zeker wel op kinderen met een brede interesse! Soms is er een samenwerkingsverband tussen (basis)scholen en universiteit, soms zijn er ook mogelijkheden om buiten schooltijd lessen te volgen speciaal bedoeld voor kinderen in de basisschoolleeftijd die belangstelling hebben in wetenschap en techniek bijvoorbeeld. Zoek eens op de site van de universiteit in de buurt.